Farklı ülkelerin sahip oldukları farklı para birimleri ve bu para birimlerinin birbiri arasındaki değer farkı, iki ülke arasındaki ticarette düzenlenecek olan faturalara da yansıyor.
O nedenle ticarette ve muhasebe kayıtlarında kur farkı faturasına ihtiyaç doğuyor. Bu yazımızda;
- kur farkı faturası nedir,
- nasıl hesaplanır,
- nasıl düzenlenir,
- Kur farkı düzenlenmezse ne olur gibi soruları yanıtladık.
Kur ve Kur Farkı Nedir?
Bir ülkenin para birimi ile diğer bir ülkenin para birimi arasındaki değişim oranına “kur” denilir. İki farklı ülke arasında gerçekleşen bir alışveriş durumunda ise süreç devam ederken bu oranın değişmesine de “kur farkı” adı verilir.
Kur Farkı Faturası Nedir?
Herhangi bir alışveriş sırasında alış değeri, faturanın düzenlendiği zaman ile tahsilat zamanı arasında değişim gösterebilir. Bu sebeple de iki taraf arasındaki alışverişte kimsenin zararlı çıkmaması için fatura ve tahsil zamanı arasındaki dönemde ortaya çıkan değer farkı için “kur farkı faturası” düzenlenir.
Döviz cinsinden yapılan alışverişlerde ortaya çıkan kur farkı değişikliği yansıtıldığı için “kur farkı faturası” olarak adlandırılır.
Örneğin ülkemizde sabit kur yoktur. Bunun yerine yer alan dalgalı kur vardır. Bu yüzden de herhangi bir lokal ya da global ölçekteki değişim bile Türk Lirası değerine etki etmektedir.
Dolayısıyla yabancı bir ülke ile yaptığınız herhangi bir alışverişi esnasında kurda meydana gelen dalgalanma, Türk Lirası bazında alınacak olan paranın değerinde fark yaratabilir.
Bu gibi durumlarda kur farkı faturası, kimin lehine bir kur farkı söz konusu ise ona bu farktan kaynaklanan tutar fatura edilir. Alacaklı tarafın eline geçen ekstra paraya kur farkı geliri denir. Ancak bu tutar artı bir değer olması yerine eksiyi gösteriyorsa o zaman da kur farkı gideri olarak adlandırılır.
Kur Farkı Faturası Nasıl Hesaplanır?
Kur farkı faturasını hesaplamak için şu adımları takip etmelisiniz:
- İşlem tarihinde geçerli kurun TL karşılığını hesaplayın.
- Ödeme tarihinde geçerli kur ile TL karşılığını hesaplayın.
- İlk ve ikinci adımda hesapladığınız tutarları karşılaştırın ve arasındaki farkı bulun.
- Sonuçta çıkan fark tutarı, kur farkı faturasında yer alacak tutardır.
Gelin bir örnek üzerinden detaylara bakalım;
Satış yaptığınız zaman dolar kurunun 50 TL olduğunu ve sizin de 1.000 Amerikan Doları üzerinden satış yaptığınızı düşünelim. Ancak tahsilat gününe kadar yukarıda bahsettiğimiz dalgalanma sebebiyle kurun 55 TL olduğunu var sayalım.
Bu durumda tahsilat zamanında da ödenecek tutar 50.000 Türk Lirasından 55.000 Türk Lirasına yükselmiş olacak. Dolayısıyla arada da 55.000 – 50.000 = 5.000 TL’lik bir fark söz konusu olacaktır. Bu da kur farkı geliri olarak kayda geçecektir.
İşte bu durumda satıcının da 5.000 TL üzerinden bir kur farkı faturası düzenlemesi gerekiyor.
Elbette bu süreçlerin takip edilmesi son derece önemli. Bizim Hesap ile fatura ve tahsilat süreçlerinizi kolaylıkla takip edebilir ve kur farkından kaynaklanan işlemlerinizi görebilirsiniz. Bu sayede de kur farkı faturanızı kolaylıkla kesebilirsiniz.
Kur Farkı Faturası Nasıl Düzenlenir?
Kur Farkı Faturası
| Tarih | İşlem | Tutar (Döviz) | Kur | Tutar (TL) |
|---|---|---|---|---|
| 01.02.2026 | Düzenlenen fatura | 100 USD | 50 | 5.000 TL |
| 29.02.2026 | Ödeme | 100 USD | 52 | 5.200 TL |
| Fark | 200 TL | |||
| KDV Matrahı | 200 TL x %10 KDV Oranı = 20 TL | |||
| KDV Dahil Toplam tutar 220 TL |
Açıklama: 01.02.2026 tarihli 100 USD değerindeki fatura için kur farkı
Kur farkı faturası düzenlerken Türk Lirası üzerinden düzenlemeniz gerekir. Yazılacak olan KDV oranını ise kur farkına göre yapmalı ve yazmalısınız. Faturanın işlenme amacı doğrultusunda “Kur farkı faturası” ibaresi not düşülmelidir.
Şayet karşı taraf e-fatura kullanıcısı ise faturayı e-fatura olarak düzenlemeniz gerekir.
Kur Farkı Faturasını Kim Düzenler?
Kur farkı faturasını, bedel tahsil edilirken TL hesabında lehine para kalan taraf düzenler. Örneğin bir önceki bölümde düzenlediğimiz kur farkı faturasında müşterinin ödeme yapacağı dönemde kur farkı artıyor ve satıcıya düzenlenenden daha fazla TL ödemesi yapılması gerekiyor.
Bu durumda kur farkı faturasını lehine para kalan yani kestiği faturadan daha fazla para tahsil eden satıcı düzenler.
Kur Farkı Faturası Kesmek Zorunlu Mudur?
Evet, kur farkı faturası düzenlemek zorunludur. Vergi mevzuatı kapsamında döviz cinsinden yapılan ticari işlemlerden doğan kur farkının faturalandırılması ve kayıt altına alınması gerekir.
Kur Farkı Faturası Ne Zaman Düzenlenir?
Döviz cinsinden yapılan işlemlerde ödemenin yapıldığı dönemde bir kur değişikliği olursa, kur farkı faturası düzenlenir. Böylece kur değişiminden doğan farkların gelir veya gider olarak belgelendirilmiş olur.
Kur Farkı Faturası Kesilmezse Ne Olur; Cezası Var Mıdır?
Düzenlenen fatura ile tahsilat arasında kur farkı olduğu halde kur farkı faturası kesilmezse özel usulsüzlük cezası uygulanır. Bu ceza 2026 için her bir fatura için 17.000 TL’den az olmamak şartıyla, yazılması gereken tutarı %10’u şeklinde hesaplanır.
Ayrıca bu ceza hem faturayı kesmeyene hem de karşı tarafa yani fatura kesilmesini talep etmeye uygulanır.
Kur Farkı Faturasının İçeriğine Neler Yazılmalıdır?
Bir faturada bulunması gereken bilgilere ek olarak kur farkı faturasına yazılması gereken bazı detaylar vardır:
- Faturanın bir kur farkı faturası olduğu belirtilmeli ve mutlaka yazılmalı.
- Ödemenin yapıldığı tarihte düzenlendiği için bu tarih fatura üzerinden bulunmalı.
- Hesaplanan kur farkı tutarı, Türk Lirası cinsinden yazılmalı.
- Kur farkının hangi işleme ait olduğu, faturanın açıklama bölümünde yazılmalı. belirtilmeli.
- KDV tutarı, kur farkı üzerinden hesaplanmalı ve faturada belirtilmeli.
Yurt Dışındaki Firmalara Kur Farkı Faturası Kesilir mi?
Yurt dışındaki firmalara alış satış nedeniyle vadesinde ödenmeyen ya da ödendiğinde doğan kur farkı nedeniyle bir fatura kesilmez. Bunun yerine, ilgili dönem sonunda kur değerlemesi yapılır ve kar zarar durumuna göre 656 ya da 646 hesabına fark olarak işlenir.
Kur Farkı Faturası Dövizli Olarak Kesilebilir mi?
Kur farkı faturası dövizli düzenlenebilir ancak yurt içi firmalarına düzenleneceği için TL tutarı da mutlaka gösterilmelidir.
Kur Farkı Faturası Nasıl İşlenir?
Muhasebe kayıtlarında herhangi bir eksiklik olmaması için kur farkı faturalarının düzenli şekilde işlenmesi çok önemlidir. Fatura, gelir ya da gider hesabına kaydedilecek şekilde işlenir. Örneğin kur farkındaki artış nedeniyle artı bir gelir elde ettiyseniz bu durumda faturayı gelir hesabına kaydetmeniz gerekir.
İlgili farkın borç ya da alacak olarak doğru şekilde kaydedilmesi önemlidir.
Ayrıca kur farkı faturaları işlenirken döviz cinsinden işlemlerin TL karşılıklarının kayıtlarda yer alması gerekir.
Böylece kur farkından doğan gelir ya da giderin doğru şekilde muhasebeleştirilmesi mümkün olur.
Kur Farkı Faturasında KDV Olur mu?
Evet, kur farkı faturasında, fark tutarı üzerinden KDV hesaplanır ve KDV dahil tutar bulunur. Oran olarak ise söz konusu mal veya hizmetin tabi olduğu KDV oranı kullanılır.
